Relatietherapie – samen werken aan verbinding

Tijdens het intakegesprek maken we allereerst kennis met elkaar. Het is belangrijk dat er een wederzijdse klik is, dat we er allemaal een goed gevoel bij hebben. We gaan immers samen dit coachingstraject aan. Een goede verstandhouding met wederzijds respect is een belangrijk onderdeel voor het succes van de relatietherapie.

Tijdens dit kennismakingsgesprek gaan we kort in op de zaken waar jullie tegenaan lopen. Voorafgaand aan dit gesprek heb ik jullie een aantal vragen gesteld met het verzoek hier ieder apart over na te denken. Die gaan we tijdens het intakegesprek gezamenlijk doornemen. Dit zijn vragen als; ‘waar loop jij in de relatie tegen aan’, of ‘waar zou jij als eerste aan willen werken’. Vaak spelen er meerdere dingen binnen de relatie. Niet elk onderwerp hoeft voor jullie beiden even belangrijk te zijn.

Het is goed om direct tijdens het eerste gesprek samen te kijken waar jullie zoal tegenaan lopen. Om stil te staan bij zaken waar je persoonlijk tegenaan loopt en welke zaken jullie beiden als vervelend ervaren. Voor de een kan het seksleven de belangrijkste bron van ergernis zijn, voor de ander kan dit de rolverdeling in het huishouden zijn. Ook kunnen er zaken zijn die jullie beiden vervelend vinden maar waar jullie beiden anders over denken. Denk hierbij aan de opvoeding van de kinderen. Hier zijn legio voorbeelden van te noemen waarbij ouders een andere mening kunnen hebben wat tot conflicten kan leiden.

Nadat we hebben gekeken waar jullie zoal tegen aan lopen gaan we kijken waar jullie samen tijdens de relatiecoaching als eerste aandacht aan zouden willen geven. Dat hoeft niet altijd het onderwerp van jouw voorkeur te zijn en dat is helemaal niet erg. Uiteindelijk wordt alles wat belangrijk is besproken. Je kunt alleen niet alles tegelijkertijd aanpakken en dat is ook niet nodig. Een onderwerp kiezen waar jullie beiden profijt van hebben als daar iets in verandert is de meest logische stap. Het is de eerste belangrijke stap naar herstel. Een kleine oplossing kan tot grote veranderingen leiden, ook als het niet direct het onderwerp van jouw voorkeur is.

Na het intakegesprek gaan jullie naar huis en laten het kennismakingsgesprek rustig op jullie inwerken. Er is een vervolgafspraak gepland en als alle partijen het zien zitten om samen het coachingstraject aan te gaan laten we deze vervolgafspraak doorgaan. Aan het begin van die vervolgafspraak wordt de coachingsovereenkomst getekend en gaat de relatietherapie echt van start.

Mijn grote voorbeeld Sue Johnson geeft aan dat er drie soorten Duivelse dialogen zijn. Die zal ik hieronder verder uitwerken.

Zoek de boef

De eerste Duivelse dialoog is Zoek de boef, waarbij over en weer verwijten worden gemaakt. Je kunt dit herkennen door kreten als ‘ja maar’, ‘en jij dan’, ‘als jij niet dit, dan’. Je reageert op je partner door de tegenaanval in te zetten. Je bent jezelf aan het verdedigen door de bal terug te kaatsen waardoor je niet hoort wat er eigenlijk gezegd wordt.

Als we heel eerlijk zijn herkennen we allemaal deze manier van ruziemaken wel. Iemand zegt iets waardoor je je gekwetst of boos voelt en als tegenreactie knallen we een gemene opmerking terug. We luisteren totaal niet naar hetgeen de ander zegt omdat onze eigen emoties op dat moment de boventoon voeren. Die emoties die jij op dat moment voelt zijn veroorzaakt door de ander. Dus heb je ook gewoon het recht om boos en verdrietig te zijn en een gemene opmerking terug te maken. Had die ander jou maar normaal moeten behandelen, dàn was er niks aan de hand geweest. Maar nu is het haar schuld dat jij boos bent. Net zoals die ene keer, toen ze ook al zomaar boos op jou werd. En om je standpunt kracht bij te zetten ga je al die oude koeien uit de sloot rapen en gooi je zo bij haar op schoot.

Maar is dat wel zo? Krijg je automatisch het recht om iemand verdriet te doen omdat die ander jouw verdriet heeft gedaan? Als je mij slaat sla ik jou? Als je mij bedriegt bedrieg ik jou? Weet je wat er bij de ander speelt waardoor die onaardig was? Heb je dat gevraagd? Misschien heeft die wel iets vervelends meegemaakt en is ze daardoor van slag. Misschien was die opmerking naar jou toe helemaal niet zo vervelend bedoeld maar was het een verkapte manier om te vragen of je een arm om haar heen wil leggen. En zegt ze niet wat ze eigenlijk wil zeggen; Ik heb je nodig.

Mensen reageren voor meer dan 90% vanuit het onderbewustzijn. Het is dan ook helemaal niet raar dat je boos reageert als iemand onaardig doet. Dat is juist heel menselijk. Maar het zou het leven een stuk makkelijker maken als je bij jezelf de vraag stelt; waarom doet diegene wat hij doet? Het dialoog aangaan is niet de eerste stap waar je aan denkt als je het gevoel hebt dat je onrecht is aangedaan maar het is in je relatie wel de juiste stap om te zetten.

Protestpolka

Als je langere tijd ruzie hebt waarbij over en weer verwijten worden gemaakt raak je op een gegeven moment elkaar een beetje kwijt. Het maken van verwijten levert niet het gewenste resultaat. Dan komt de Protestpolka om de bocht. Door andere relatiedeskundigen ook wel genaamd vitten-verdedigen of eisen-terugtrekken. Dit is een protest tegen het verlies van het gevoel van veilige hechting dat we allemaal nodig hebben.

Behoefte aan veilige hechting klinkt misschien een beetje wazig of zweverig maar dat maakt het niet minder belangrijk.

Verstijf en vlucht

De derde fase is Verstijf en vlucht. Dit is het vervolg op de Protestpolka. In deze fase zijn partners aan het opgeven omdat zij zich hopeloos voelen en beginnen zich terug te trekken. Er komen gedachten in je op als ‘Het heeft toch geen zin’, of ‘Laat maar zitten, het heeft toch geen nut’, of ‘Zo gaat het altijd’ of ‘Waar doe ik het nog voor’. Langzaam maar zeker leef je steeds meer naast elkaar en niet meer met elkaar. Het echte diepe contact wordt steeds minder waardoor je nog vaker apart van elkaar dingen gaat doen.

In deze fase is het ook niet meer vanzelfsprekend dat jullie nog goede seks hebben, als jullie nog seks hebben. Als je thuis iets mist wat je bij een ander wel kan vinden, een schouder om op uit te huilen of een complimentje als je er leuk uitziet, dan is de kans aanwezig dat de ruzies die jullie hebben een bevestiging geven dat je het met een ander leuker kan hebben. De kans op vreemdgaan wordt dan ook steeds groter. Of gebeurt misschien al.

Welke Duivelse dialogen herkennen jullie?

Om jullie weer met elkaar in gesprek te laten komen gaan we kijken welke van die Duivelse dialogen bij jullie de revue passeren en hoe die Duivelse dialogen bij jullie tot stand komen. Het herkennen van een Duivels dialoog is hierbij het uitgangspunt. Want als je het eenmaal herkent kun je het ook stoppen.

Dit zijn overgevoeligheden die zijn ontstaan doordat in iemands vroegere of huidige relaties een hechtingsbehoefte herhaaldelijk is verwaarloosd. Dit heeft als gevolg dat die persoon zich in die situatie emotioneel verwaarloosd en verlaten voelt. Het doel is het herkennen van de pijnplekken en het leren aangeven wat je nodig hebt op dat moment. Vaak zijn er meerdere pijnplekken maar er is er meestal één de belangrijkste als aanjager van de vicieuze cirkel waarin jullie als stel in terecht zijn gekomen. Wanneer jouw partner gehoor geeft aan jouw behoefte draagt dat bij aan de emotionele verbondenheid.

Aan de hand van het geleerde gaan we een crisis analyseren zodat jullie een nieuwe crisis tijdig leren herkennen en deze weten om te draaien van afstand naar verbinding.

Dit deel bestaan uit twee delen. Jullie gaan je eigen diepere gevoelens nader verkennen en zullen daarbij op zoek gaan naar het antwoord op de vragen; Waarvoor ben ik het bangst? En wat heb ik het meest nodig. Dit is een cruciale fase in het coachingstraject. Hierin leer je open en helder je behoeften uitspreken zodat je partner wordt uitgenodigd tot een nieuwe dialoog die wordt gekenmerkt door toegankelijkheid, ontvankelijkheid en betrokkenheid.

In het verleden kunnen er voorvallen zijn geweest die tot op de dag van vandaag een schaduw over de relatie werpen, ook wel relatietrauma genoemd. Dit komt af en toe bovendrijven wanneer een soortgelijke situatie zich voordoet. Iets wat in de ogen van de andere partner een ogenschijnlijk klein voorval was, niet noemenswaardig, kan voor de gekwetste partner een traumatische ervaring zijn waardoor die het gevoel heeft er op bepaalde momenten alleen voor te staan. Jullie leren deze hechtingswonden samen onder ogen te zien en deze samen te genezen door er samen aan te werken.

In het begin van een liefdesrelatie is hartstocht en passie volop aanwezig. Goede seks is dan ook een krachtige verbinder. Maar wanneer er meer emotionele afstand in de relatie is geslopen wordt ook de emotionele verbondenheid op seksgebied minder. Samen gaan we kijken hoe het er met jullie seksleven voorstaat met als doel jullie ook op dit vlak weer innige verbondenheid te laten ervaren.

Dit is een continue doorgaand proces van zoeken en verliezen van emotionele verbinding en elkaar helpen om die te hervinden. Als jullie klaar zijn met het coachingstraject zullen jullie nog steeds moeten blijven werken aan jullie relatie. Dat gaat nooit voorbij. Een relatie is een levend iets waar iedereen altijd aan moet blijven werken, ook stellen die geen gebruik hebben gemaakt van relatiecoaching. Om na de relatiecoaching de kans van slagen van jullie relatie te vergroten leren jullie gebruik te maken van een aantal stappen die hierbij kunnen helpen.

Wanneer jullie klaar zijn met het traject gaan jullie zonder mijn hulp samen verder aan jullie relatie werken. Daarbij bestaat de kans dat jullie af en toe weer een beetje terugvallen in oude patronen. Mensen zijn gewoontedieren en het kost nou eenmaal tijd om nieuwe gewoontes de plaats van oude gewoontes in te laten nemen. Vaak is het dan twee stappen vooruit en weer een stapje terug. Zolang jullie beiden het gevoel hebben dat jullie relatie steeds sterker wordt is dat helemaal niet erg. Het hoort er een beetje bij.

Heb je het gevoel dat jullie steeds sneller of vaker terugvallen in oude patronen dan kan het zinvol zijn om jullie relatie even opnieuw onder de loep te nemen. Om even te checken of jullie samen nog op het juiste pad zitten. Jullie hebben tijdens de relatiecoaching hard gewerkt aan jullie relatie en het zou zonde zijn als al dat harde werken voor niets is geweest. Het onder begeleiding weer even stil te staan bij de dingen waar jullie eerder tegen aan liepen en/of nu tegen aan lopen kan helpen een volgende crisis te voorkomen.

Niet alleen voor stellen die relatiecoaching hebben gevolgd is een back on track-gesprek geschikt. Het kan ook ingezet worden als de APK voor je relatie.